Wat is het verschil tussen PIR, PUR, EPS en XPS isolatie?

PIR, PUR, EPS of XPS: welk isolatiemateriaal kies jij?

Als je aan de slag gaat met isoleren, loop je al snel tegen deze vier namen aan: PIR, PUR, EPS en XPS. Ze klinken misschien ingewikkeld, maar het verschil zit 'm vooral in waar en hoe je ze gebruikt. In dit artikel nemen we je mee langs de belangrijkste eigenschappen, zodat je straks zelf kunt bepalen welk materiaal het beste bij jouw klus past.

Wat is PIR-isolatie?

PIR is de afkorting van polyisocyanuraat. Klinkt technisch, maar het komt erop neer dat dit een hard schuimmateriaal is met een enorm goede isolatiewaarde. Zelfs met een dunne laag houd je al veel warmte binnen. Je ziet PIR vooral terug bij daken, vloeren en spouwmuren. De platen hebben meestal een aluminium of gecoate afwerking, wat ze extra stevig maakt.

Voordelen van PIR

  • Topklasse isolatiewaarde – je hebt minder dikte nodig voor hetzelfde resultaat
  • Dun maar krachtig – ideaal als je weinig ruimte hebt
  • Drukvast en vochtbestendig – houdt goed stand onder belasting

Nadelen van PIR

  • Niet dampopen – vocht kan niet door het materiaal heen
  • Iets prijziger dan bijvoorbeeld EPS of XPS
  • Vraagt om dampremmende maatregelen – anders krijg je vochtproblemen

Wat is PUR-isolatie?

PUR (polyurethaan) lijkt veel op PIR, maar scoort net iets minder goed op brandveiligheid en isolatiewaarde. Het grote verschil? PUR wordt vaak gespoten in plaats van in platen aangebracht. Dat maakt het handig voor lastige plekken, zoals onder een schuin dak of op een betonvloer.

Voordelen van PUR

  • Naadloos aan te brengen – geen kieren of naden
  • Past zich aan oneffen ondergronden aan – ook bij hoekjes en kantjes
  • Goede isolatiewaarde – zeker voor moeilijk bereikbare plekken

Nadelen van PUR

  • Niet dampopen – net als PIR
  • Meestal professioneel aangebracht – zelf spuiten is lastig
  • Iets hogere milieubelasting – vergeleken met andere materialen

Wat is EPS-isolatie?

EPS staat voor geëxpandeerd polystyreen, maar je kent het waarschijnlijk beter als tempex of piepschuim. Het bestaat uit samengeperste balletjes en is licht, goedkoop en makkelijk te verwerken. Daarom zie je het vaak terug in vloeren en kruipruimtes.

Voordelen van EPS

  • Voordelig – een van de goedkoopste opties
  • Licht van gewicht – makkelijk te tillen en te verwerken
  • Eenvoudig zelf aan te brengen – met een zaag ben je al een heel eind

Nadelen van EPS

  • Lagere isolatiewaarde per centimeter – je hebt dus meer dikte nodig
  • Minder drukvast dan XPS – niet geschikt voor zware belasting
  • Niet vochtbestendig – gebruik het niet in vochtige ruimtes

Wat is XPS-isolatie?

XPS (geëxtrudeerd polystyreen) is eigenlijk de stevigere broer van EPS. Het materiaal is dichter, sterker en beter bestand tegen vocht. Daarom wordt het vaak gebruikt op plekken waar isolatie langdurig belast wordt, zoals onder funderingen of aan buitengevels.

Voordelen van XPS

  • Zeer drukvast – kan flink wat gewicht aan
  • Vochtbestendig – ook geschikt voor vochtige omgevingen
  • Duurzaam – gaat lang mee, zelfs onder zware omstandigheden

Nadelen van XPS

  • Minder isolerend dan PIR – per centimeter dikte
  • Iets duurder dan EPS – maar wel steviger
  • Niet dampopen – net als PIR en PUR

Wanneer kies je welk isolatiemateriaal?

Toepassing Beste keuze
Vloerisolatie PIR of XPS (drukvast)
Kruipruimte EPS of XPS
Schuin dak PIR of glaswol (afhankelijk van ruimte)
Spouwmuur PIR of EPS
Vochtige ruimtes XPS of bodemisolatie

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen PIR en PUR?

PIR heeft een hogere isolatiewaarde en is beter bestand tegen brand dan PUR. Daarnaast wordt PUR meestal gespoten, terwijl PIR in platen komt. Voor de meeste klussen is PIR daarom handiger en effectiever.

Wat is beter: EPS of XPS?

Dat hangt af van wat je ermee wilt. XPS is steviger en vochtbestendiger, maar ook duurder. EPS is lichter en goedkoper, maar minder geschikt voor vochtige plekken of zware belasting. Kies XPS als je isolatie onder druk komt te staan, en EPS als je vooral op prijs let.

Waarom kiezen voor PIR-isolatie?

PIR combineert een hoge isolatiewaarde met een dunne laag. Dat maakt het perfect voor situaties waar je weinig ruimte hebt, zoals bij vloeren of daken. Je krijgt veel isolatie voor weinig centimeters.

Kan ik zelf EPS of PIR aanbrengen?

Ja, beide materialen zijn goed zelf te verwerken. Met een scherpe zaag zaag je de platen op maat. Let wel op een nauwkeurige aansluiting en zorg dat je de platen goed bevestigt, zodat er geen koudebruggen ontstaan.

Samenvattend

PIR, PUR, EPS en XPS hebben allemaal hun eigen plek in de wereld van isolatie. Welk materiaal je kiest, hangt vooral af van waar je gaat isoleren, hoeveel ruimte je hebt en of de plek vochtig is. Wil je dun en krachtig isoleren? Ga dan voor PIR. Zoek je een betaalbare oplossing? Dan is EPS een prima keuze. En moet het materiaal echt stevig en vochtbestendig zijn? Kijk dan naar XPS.

Meer weten over deze materialen?